247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı(-) Nedir?

İşletmeler, bir şirketin sermayesinin %50’sinden fazlasına sahip olduklarında bu şirket “bağlı ortaklık” olarak adlandırılır ve yatırımlar 245 Bağlı Ortaklıklar hesabında izlenir. Ancak zaman içinde bağlı ortaklığın mali durumu bozulabilir, zarar edebilir ya da piyasa koşulları nedeniyle sermaye paylarının değeri kalıcı olarak düşebilir. Bu durumda yatırımın bilançoda gerçeğe uygun şekilde gösterilebilmesi için 247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı(-) hesabı kullanılır.

247 numaralı hesap, 245 Bağlı Ortaklıklar hesabını azaltıcı nitelikte bir düzeltme hesabıdır. Hesabın sonunda yer alan “(-)” işareti, bu hesabın aktif hesap olan 245’i düşürücü etki yaptığını gösterir. Böylece bilançoda bağlı ortaklık yatırımı net tutarıyla yer alır:

Net Bağlı Ortaklık Değeri =
245 Bağlı Ortaklıklar – 247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı(-)

Bu uygulama sayesinde işletmenin varlıkları olduğundan yüksek gösterilmez ve mali tablolar gerçeğe daha uygun hale gelir.

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı Nasıl Çalışır?

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı nasıl çalışır? sorusunun cevabı, değer düşüklüğünün kalıcı nitelikte olması şartına bağlıdır. Dönem sonunda işletme, bağlı ortaklığın defter değeri ile geri kazanılabilir değeri arasında fark olup olmadığını inceler.

Eğer:

• Bağlı ortaklık sürekli zarar ediyorsa,
• Özkaynakları ciddi şekilde erimişse,
• Faaliyetlerini sürdüremeyecek duruma gelmişse,

ve bu durumun geçici değil kalıcı olduğu düşünülüyorsa, aradaki fark kadar değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.

Bu işlemde:

• Değer düşüklüğü tutarı gider olarak kaydedilir,
• Aynı tutar 247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı(-) hesabına alacak yazılır,
• Böylece 245 Bağlı Ortaklıklar hesabı bilançoda net değeriyle görünür.

Eğer ilerleyen dönemlerde değer düşüklüğüne neden olan şartlar ortadan kalkarsa, ayrılan karşılık kısmen veya tamamen iptal edilebilir.

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı İşleyişi

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı işleyişi genel olarak üç aşamada ele alınır:

1. Değer Düşüklüğünün Tespiti

Bilanço tarihinde bağlı ortaklığın mali tabloları incelenir. Sürekli zarar, özkaynak kaybı, borca batıklık gibi göstergeler varsa, yatırımın değeri yeniden hesaplanır.

2. Karşılık Ayrılması

Yatırımın defter değeri ile gerçek değeri arasındaki fark kalıcıysa, bu tutar kadar karşılık ayrılır ve gider yazılır.

3. Karşılığın Güncellenmesi veya İptali

Bağlı ortaklığın durumu düzelirse, daha önce ayrılan karşılık iptal edilir. Eğer değer kaybı artarsa, ek karşılık ayrılır.

Bu sistem sayesinde bağlı ortaklık yatırımları her zaman gerçeğe daha yakın değeriyle mali tablolarda yer alır.

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı Muhasebe Kaydı

En çok merak edilen konulardan biri 247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı muhasebe kaydıdır. Aşağıda farklı durumlara göre örnek yevmiye kayıtları yer almaktadır.

1. Değer Düşüklüğünün Tespiti ve Karşılık Ayrılması

İşletmenin, 245 Bağlı Ortaklıklar hesabında 2.000.000 TL bedelle izlediği bağlı ortaklığının değerinin kalıcı olarak 1.600.000 TL’ye düştüğü tespit edilmiştir. Değer düşüklüğü 400.000 TL’dir:

654 Karşılık ve Değer Düşüklüğü Giderleri     400.000
      247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları
      Değer Düşüklüğü Karşılığı(-)                        400.000

Bu kayıt sonrası bilançoda:

• 245 Bağlı Ortaklıklar: 2.000.000 TL
• 247 Karşılık: 400.000 TL
• Net Bağlı Ortaklık Değeri: 1.600.000 TL olur.

2. Değer Düşüklüğünün Artması

Bir sonraki yıl bağlı ortaklığın durumu daha da kötüleşmiş ve yatırımın değeri 1.500.000 TL’ye düşmüştür. Daha önce 400.000 TL karşılık ayrılmıştı. Ek 100.000 TL karşılık gerekir:

654 Karşılık ve Değer Düşüklüğü Giderleri     100.000
      247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları
      Değer Düşüklüğü Karşılığı(-)                        100.000

Toplam karşılık 500.000 TL olur.

3. Değer Düşüklüğünün Kısmen Ortadan Kalkması

Daha sonra bağlı ortaklığın durumu düzelmiş ve yatırımın değeri 1.700.000 TL’ye yükselmiştir. Mevcut net değer 1.500.000 TL’dir. Aradaki fark 200.000 TL’dir. Bu tutar kadar karşılık iptal edilir:

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları
Değer Düşüklüğü Karşılığı(-)              200.000
      644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Geliri          200.000

Bu işlemle net bağlı ortaklık değeri 1.700.000 TL olur.

4. Bağlı Ortaklığın Satılması

Bağlı ortaklık net 1.600.000 TL değeriyle bilançoda yer alırken 1.650.000 TL’ye satılmıştır. Defter değeri:

245 – 247 = 2.000.000 – 400.000 = 1.600.000 TL

Satış kaydı:

102 Bankalar                              1.650.000
247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları
Değer Düşüklüğü Karşılığı(-)                400.000
      245 Bağlı Ortaklıklar                               2.000.000
      645 Menkul Kıymet Satış Kârları                        50.000

Bu işlemle 50.000 TL satış kârı oluşmuştur.

247 Hesabının Önemi

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı(-) hesabı kullanılmazsa:

• Bağlı ortaklık yatırımları olduğundan yüksek görünür,
• İşletmenin mali durumu gerçeği yansıtmaz,
• Yatırımcılar ve kredi verenler yanlış kararlar alabilir.

Bu nedenle özellikle uzun süre zarar eden veya finansal sıkıntı yaşayan bağlı ortaklıklarda, değer düşüklüğü testleri düzenli olarak yapılmalıdır.

Sonuç

247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı(-), bağlı ortaklık yatırımlarında meydana gelen kalıcı değer kayıplarını bilançoya yansıtmak için kullanılan, 245 Bağlı Ortaklıklar hesabını azaltıcı nitelikte bir düzeltme hesabıdır.
247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı nasıl çalışır, 247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı işleyişi ve 247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı muhasebe kaydı doğru uygulandığında, bağlı ortaklık yatırımları mali tablolarda net, gerçekçi ve güvenilir biçimde yer alır. Bu da işletmenin finansal durumunun doğru analiz edilmesini ve sağlıklı yönetim kararları alınmasını sağlar.