272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri Nedir?
İşletmeler, özellikle maden, petrol, doğalgaz, enerji ve benzeri alanlarda üretime başlamadan önce uzun bir hazırlık süreci geçirir. Arama faaliyetleri olumlu sonuçlandıktan sonra, üretime geçebilmek için yapılan altyapı, tesis hazırlığı, geliştirme, yol, galeri, kuyu açma, tesis kurma gibi çalışmalar ortaya çıkar. Bu aşamada yapılan harcamalar muhasebede 272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri hesabında izlenir.
272 Hesap Kodu, Tekdüzen Hesap Planı’nda maddi olmayan duran varlıklar grubunda yer alır ve aktif karakterli bir hesaptır. Bu hesap, işletmenin üretime başlamadan önce katlandığı ancak uzun vadede ekonomik fayda sağlayacak olan hazırlık ve geliştirme harcamalarının izlendiği hesaptır.
Örnek olarak:
-
Maden sahasında galeri ve kuyu açılması,
-
Petrol sahasında üretim kuyularının hazırlanması,
-
Üretim tesisinin altyapı çalışmalarının yapılması,
-
Yol, tünel, kanal ve taşıma hatlarının oluşturulması,
-
Enerji, su ve iletişim hatlarının çekilmesi
gibi giderler 272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri hesabında toplanır.
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri Nasıl Çalışır?
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri nasıl çalışır? sorusu, üretime geçiş sürecine göre açıklanır:
-
Üretim başlamadan önce yapılan harcamalar:
272 hesapta biriktirilir. -
Üretim başladıktan sonra:
Bu giderler ilgili duran varlık hesabına aktarılır veya amortisman yoluyla giderleştirilir.
İşleyiş genel olarak şu şekildedir:
-
Hazırlık ve geliştirme aşamasındaki harcamalar:
-
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri hesabı borçlanır,
-
Banka, kasa veya satıcı hesapları alacaklandırılır.
-
-
Üretime geçildiğinde:
-
272 hesap, ilgili maddi veya maddi olmayan duran varlık hesabına devredilir,
-
Daha sonra amortismana tabi tutulur.
-
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri İşleyişi
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri işleyişi üç ana aşamada gerçekleşir:
1. Hazırlık Aşaması
İşletme, üretime geçmeden önce altyapı ve geliştirme çalışmalarına başlar.
Bu aşamada:
-
İşçilik, makine, hizmet, malzeme ve dış hizmet alımı giderleri oluşur,
-
Bu giderler doğrudan gider yazılmaz,
-
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri hesabında biriktirilir.
2. Bekleme ve Tamamlama Süreci
Hazırlık çalışmaları sürerken:
-
Yapılan tüm harcamalar 272 hesapta toplanır,
-
Henüz gelir yaratılmadığı için giderleştirilmez.
3. Üretime Geçiş
Üretim başladığında:
-
272 hesap kapatılır,
-
Tutar ilgili duran varlık hesabına aktarılır,
-
Daha sonra amortisman yoluyla giderleştirilir.
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri Muhasebe Kaydı
En çok araştırılan konulardan biri 272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri muhasebe kaydıdır. Aşağıda farklı senaryolara göre örnek yevmiye kayıtları yer almaktadır.
1. Hazırlık Çalışmaları İçin Harcama Yapılması
Maden sahasında galeri açılması için 600.000 TL ödeme yapılmıştır:
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri 600.000
102 Bankalar 600.000
2. Hizmet Alımı ve Borçlanma
Jeolojik mühendislik hizmeti için 200.000 TL borç oluşmuştur:
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri 200.000
320 Satıcılar 200.000
Toplam hazırlık gideri: 800.000 TL
3. Üretime Geçilmesi ve Aktarım
Üretime başlanmış ve 272 hesap ilgili varlık hesabına devredilmiştir:
271 Arama Giderleri veya İlgili Varlık Hesabı 800.000
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri 800.000
Veya doğrudan maddi duran varlığa:
252 Binalar / 253 Tesis Makine Cihazlar 800.000
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri 800.000
4. Amortisman Ayrılması
Hazırlık giderleri 10 yılda itfa edilecektir:
Yıllık amortisman: 800.000 / 10 = 80.000 TL
770 Genel Yönetim Giderleri 80.000
268 Birikmiş Amortismanlar (-) 80.000
5. Projenin İptal Edilmesi
Hazırlık çalışmaları tamamlanamadan proje iptal edilmiştir.
Toplam harcama: 500.000 TL
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 500.000
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri 500.000
272 Hesap Kodunun Önemi
272 Hesap Kodu yanlış kullanılırsa:
-
Giderler yanlış döneme yansır,
-
Varlıklar hatalı değerlenir,
-
Kâr ve zarar gerçeği yansıtmaz,
-
Vergisel riskler ortaya çıkar.
Dikkat edilmesi gerekenler:
-
Üretime geçmeden önceki giderler doğrudan gider yazılmamalıdır,
-
Üretime başlandığında 272 hesap mutlaka kapatılmalıdır,
-
Uzun süre bekleyen 272 bakiyeleri kontrol edilmelidir,
-
Hangi projenin hangi gideri olduğu detaylı izlenmelidir.
271 ve 272 Hesapları Arasındaki Fark
-
271 Arama Giderleri → Kaynak bulunmasına yönelik çalışmalar
-
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri → Bulunan kaynağın üretime hazırlanması
Yani:
-
Kaynağı arıyorsanız → 271
-
Kaynağı üretime hazırlıyorsanız → 272
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri, üretime başlamadan önce yapılan altyapı, geliştirme ve hazırlık çalışmalarına ait harcamaların izlendiği aktif karakterli bir hesaptır.
272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri nasıl çalışır, 272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri işleyişi, 272 Hazırlık Ve Geliştirme Giderleri muhasebe kaydı ve 272 Hesap Kodu doğru uygulandığında, işletmenin üretime hazırlık süreci mali tablolarda gerçek durumu yansıtır. Bu da hem yatırım kararlarının sağlıklı verilmesini sağlar hem de mali tabloların güvenilirliğini artırır.

