257 Birikmiş Amortismanlar(-)

257 Birikmiş Amortismanlar(-) Nedir?

İşletmeler, faaliyetlerinde kullandıkları maddi duran varlıkları (bina, makine, taşıt, demirbaş vb.) uzun yıllar boyunca kullanır. Bu varlıklar zamanla yıpranır, eskir ve ekonomik değer kaybeder. İşte bu değer kaybının muhasebede birikimli olarak izlendiği hesap 257 Birikmiş Amortismanlar(-) hesabıdır.

257 Birikmiş Amortismanlar(-) hesabı; maddi duran varlıklar için ayrılan amortismanların yıllar itibarıyla birikmiş toplamını gösterir. Bu hesap pasif karakterlidir ve bilançoda ilgili duran varlığın altında eksi (-) işaretiyle gösterilerek, varlığın net defter değerini bulmamıza yardımcı olur.

Örneğin:

• 252 Binalar

• 253 Tesis, Makine ve Cihazlar

• 254 Taşıtlar

• 255 Demirbaşlar

• 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar

gibi hesaplara ait amortismanlar 257 Birikmiş Amortismanlar(-) hesabında izlenir.

257 Birikmiş Amortismanlar Nasıl Çalışır?

257 Birikmiş Amortismanlar nasıl çalışır? sorusunun cevabı şu üç temel noktaya dayanır:

1. Amortisman ayrıldıkça 257 hesap artar,

2. İlgili duran varlık satıldığında veya hurdaya ayrıldığında 257 hesap kapatılır,

3. Bilançoda varlıkların net değerini gösterir.

Her yıl amortisman ayrıldığında:

• Amortisman gideri ilgili gider hesabına borç,

• 257 Birikmiş Amortismanlar(-) hesabına alacak yazılır.

Bu şekilde her yıl eklenen amortismanlar bu hesapta birikir.
Varlık satıldığında veya kullanım dışı kaldığında ise:

• 257 hesabın alacağı kapatılır,

• İlgili duran varlık hesabı borçlandırılarak kayıtlardan çıkarılır.

257 Birikmiş Amortismanlar İşleyişi

257 Birikmiş Amortismanlar işleyişi genel olarak dört aşamada incelenir:

1. Amortismana Tabi Varlığın Tespiti

Amortisman sadece:

• Maddi duran varlıklar için,

• Sınırlı faydalı ömrü olan varlıklar için,

• İşletmede kullanılan varlıklar için ayrılır.

Arazi gibi sınırsız ömürlü varlıklar amortismana tabi değildir.

2. Amortisman Hesaplanması

Varlığın:

• Maliyeti,

• Faydalı ömrü,

• Amortisman yöntemi (genellikle doğrusal yöntem)

belirlenir.

Örneğin:
Makine maliyeti: 500.000 TL
Faydalı ömür: 10 yıl
Yıllık amortisman: 50.000 TL

3. 257 Birikmiş Amortismanlar(-) Hesabına Aktarma

Her yıl ayrılan amortisman:

• Gider yazılır,

• 257 hesabına eklenir.

Bu hesapta yıllar boyunca birikim oluşur.

4. Elden Çıkarma

Varlık satıldığında, hurdaya ayrıldığında veya yok olduğunda:

• 257 hesabın birikmiş tutarı kapatılır,

• İlgili duran varlık hesabı kapatılır,

• Net defter değeri ile satış bedeli karşılaştırılarak kâr/zarar bulunur.

257 Birikmiş Amortismanlar Muhasebe Kaydı

En çok aranan konulardan biri 257 Birikmiş Amortismanlar muhasebe kaydıdır. Aşağıda farklı durumlara göre örnek yevmiye kayıtları yer almaktadır.

1. Amortisman Ayrılması

Makine maliyeti: 500.000 TL
Faydalı ömür: 10 yıl
Yıllık amortisman: 50.000 TL

770 Genel Yönetim Giderleri          50.000
      257 Birikmiş Amortismanlar(-)                50.000

Bu kayıt her yıl tekrarlanır. Her yıl 257 hesap artar.

2. Farklı Gider Hesabı Kullanılması

Makine üretimde kullanılıyorsa:

730 Genel Üretim Giderleri           50.000
      257 Birikmiş Amortismanlar(-)                50.000

3. Birikmiş Amortismanın Bilanço Etkisi

Makine maliyeti: 500.000 TL
3 yıl amortisman ayrılmış: 150.000 TL

Bilançoda:

• 253 Tesis, Makine ve Cihazlar: 500.000

• 257 Birikmiş Amortismanlar(-): 150.000

• Net değer: 350.000 TL

4. Varlığın Satılması

Makinenin:
Maliyeti: 500.000 TL
Birikmiş amortisman: 200.000 TL
Net defter değeri: 300.000 TL
Satış bedeli: 320.000 TL

102 Bankalar                        320.000
257 Birikmiş Amortismanlar(-)        200.000
      253 Tesis, Makine ve Cihazlar                500.000
      679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar           20.000

20.000 TL satış kârı oluşmuştur.

5. Satış Zararı Durumu

Net defter değeri: 300.000 TL
Satış bedeli: 280.000 TL

102 Bankalar                        280.000
257 Birikmiş Amortismanlar(-)        200.000
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar   20.000
      253 Tesis, Makine ve Cihazlar                500.000

20.000 TL satış zararı oluşmuştur.

6. Hurdaya Ayırma

Makine:

Maliyet: 400.000 TL
Birikmiş amortisman: 390.000 TL
Net değer: 10.000 TL

257 Birikmiş Amortismanlar(-)        390.000
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar   10.000
      253 Tesis, Makine ve Cihazlar                400.000

257 Hesabının Önemi

257 Birikmiş Amortismanlar(-) hesabı doğru kullanılmazsa:

• Duran varlıklar gerçekte olduğundan yüksek görünür,

• Kâr yanlış hesaplanır,

• Vergi matrahı hatalı oluşur.

Özellikle:

• Amortismanın doğru hesaplanması,

• Doğru gider hesabına aktarılması,

• Elden çıkarma sırasında 257 hesabın mutlaka kapatılması

çok önemlidir.

Sonuç

257 Birikmiş Amortismanlar(-), maddi duran varlıklar için ayrılan amortismanların yıllar boyunca biriktiği ve varlıkların net defter değerinin hesaplanmasını sağlayan temel bir muhasebe hesabıdır.
257 Birikmiş Amortismanlar nasıl çalışır, 257 Birikmiş Amortismanlar işleyişi ve 257 Birikmiş Amortismanlar muhasebe kaydı doğru uygulandığında, işletmenin duran varlıkları mali tablolarda gerçeğe en yakın değeriyle yer alır. Bu da işletmenin finansal durumunun doğru analiz edilmesini ve sağlıklı kararlar alınmasını sağlar.