232 İştiraklerden Alacaklar

232 İştiraklerden Alacaklar Nedir?

İşletmeler, başka şirketlerin sermayesine ortak olarak iştirak ilişkisi kurabilir. Bu iştirakler bazen ana şirkete borçlanabilir ya da ana şirket iştirak adına harcama yapabilir. Bu tür uzun vadeli alacakların muhasebede doğru izlenmesi gerekir. İşte bu noktada 232 İştiraklerden Alacaklar hesabı kullanılır.

Tekdüzen Hesap Planı’na göre 232 numaralı hesap, işletmenin iştiraklerinden olan ve vadesi bir yıldan uzun olan alacaklarının izlendiği aktif karakterli bir hesaptır. Eğer alacağın tahsil süresi bir yıldan kısa ise 132 İştiraklerden Alacaklar hesabında izlenir. Dolayısıyla 232 hesabı, duran varlıklar grubunda yer alır ve uzun vadeli finansal ilişkileri gösterir.

Bu hesap sayesinde ana şirket ile iştirakleri arasındaki para, mal ve hizmet kaynaklı alacak ilişkileri şeffaf şekilde izlenebilir.

232 İştiraklerden Alacaklar Nasıl Çalışır?

232 İştiraklerden Alacaklar nasıl çalışır? sorusunun cevabı, hesabın aktif karakterli olmasında yatmaktadır. İşletmenin iştiraklerinden bir alacağı doğduğunda bu hesap borçlandırılır. Alacak tahsil edildiğinde ise hesap alacaklandırılarak kapatılır ya da azaltılır.

Bu hesap genellikle şu durumlarda kullanılır:

• İştirake uzun vadeli borç para verilmesi,

• İştirak adına yapılan harcamaların uzun vadede geri alınacak olması,

• İştirake verilen uzun vadeli avanslar.

Örneğin ana şirket, iştirakine 3 yıl vadeli 500.000 TL borç verdiyse, bu tutar gider değildir. Çünkü geri alınacaktır. Bu nedenle 232 İştiraklerden Alacaklar hesabında varlık olarak izlenir.

232 İştiraklerden Alacaklar İşleyişi

232 İştiraklerden Alacaklar işleyişi, alacağın doğumundan tahsiline kadar geçen süreci kapsar ve üç aşamada incelenir:

1. Alacağın Doğması

İştirak, ana şirketten uzun vadeli borç aldığında veya ana şirket iştirak adına bir harcama yaptığında alacak oluşur. Bu tutar 232 numaralı hesaba kaydedilir.

2. Alacağın İzlenmesi

Alacak, vadesi gelene kadar bilançoda duran varlık olarak yer alır. Bu süre boyunca gelir veya giderle ilişkilendirilmez.

3. Alacağın Tahsili veya Vadeye Göre Aktarılması

Vade geldiğinde iştirak borcunu öder ve 232 hesabı kapanır. Eğer alacağın vadesi bir yılın altına düşerse, dönem sonunda 132 İştiraklerden Alacaklar hesabına aktarılır.

232 İştiraklerden Alacaklar Muhasebe Kaydı

Uygulamada en önemli konu, 232 İştiraklerden Alacaklar muhasebe kaydının doğru yapılmasıdır. Aşağıda farklı durumlara göre örnek yevmiye kayıtları yer almaktadır.

1. İştirake Uzun Vadeli Borç Verilmesi

Ana şirket, iştirakine 3 yıl vadeli 600.000 TL banka yoluyla borç vermiştir:

232 İştiraklerden Alacaklar        600.000
      102 Bankalar                                 600.000

Bu kayıtta:

• İştirakten alacak doğduğu için 232 hesap borçlanır.

• Bankadan para çıktığı için 102 Bankalar hesabı alacaklanır.

2. İştirak Adına Harcama Yapılması

Ana şirket, iştirak adına 250.000 TL tutarında makine almış ve bedelini kendisi ödemiştir. Bu tutar 4 yıl sonra iştirak tarafından geri ödenecektir:

253 Tesis Makine ve Cihazlar        250.000
      232 İştiraklerden Alacaklar                  250.000

Bu kayıtta:

• Makine iştirak adına alınmış olsa da geçici olarak ana şirket tarafından ödenmiştir.

• Bu nedenle ana şirket açısından iştiraklerden alacak doğar.

3. Alacağın Tahsil Edilmesi

Vadesi gelen 600.000 TL tutarındaki alacak, iştirak tarafından banka yoluyla ödenmiştir:

102 Bankalar                        600.000
      232 İştiraklerden Alacaklar                  600.000

Bu işlemle birlikte 232 hesap kapanır.

4. Vadesi Kısalan Alacağın Kısa Vadeye Aktarılması

232 hesapta izlenen 400.000 TL tutarındaki alacağın vadesine 8 ay kalmıştır. Dönem sonunda kısa vadeye aktarılır:

132 İştiraklerden Alacaklar         400.000
      232 İştiraklerden Alacaklar                  400.000

Bu kayıtla alacak, doğru vade grubunda bilançoda gösterilmiş olur.

232 İştiraklerden Alacakların Önemi

232 İştiraklerden Alacaklar hesabı, ana şirket ile iştirakleri arasındaki mali ilişkilerin sağlıklı izlenmesini sağlar. Eğer bu hesap doğru kullanılmazsa:

• İşletmenin varlıkları yanlış raporlanır,

• İştiraklerle olan finansal ilişkiler net görülemez,

• Mali tablolar yanıltıcı hale gelir.

Ayrıca iştiraklerden olan alacakların uzun süre tahsil edilmemesi, ana şirketin likiditesini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle bu hesap düzenli olarak analiz edilmeli ve gereksiz şekilde büyümesine izin verilmemelidir.

Sonuç

232 İştiraklerden Alacaklar, işletmenin iştiraklerinden olan uzun vadeli alacaklarını izlemek için kullanılan aktif karakterli bir hesaptır. 232 İştiraklerden Alacaklar nasıl çalışır, 232 İştiraklerden Alacaklar işleyişi ve 232 İştiraklerden Alacaklar muhasebe kaydı doğru şekilde uygulandığında, ana şirket ile iştirakleri arasındaki mali ilişkiler şeffaf, izlenebilir ve sağlıklı hale gelir. Bu hesap, bilanço düzeninin korunması ve finansal tabloların gerçeğe uygun sunulması açısından muhasebenin önemli yapı taşlarından biridir.